2741 inwoners
4 bezoekers online
   
 
april 2018


9

Oosteeklo Vandaag: kaantjes uit de Smoutpot

Over Kelten of Galliërs gesproken.

Over Kelten of Galliërs gesproken.

Deze bijdrage wordt verzorgd door de Orde van de Smoutpot.

Vanaf 700 vóór Christus – Homeros schrijft dan zijn Ilias en Odyssee – wonen de Kelten in onze streken. De Grieken noemen ze Keltoi of Galatoi (Galaten); de Romeinen Celtae of Galli; in het Frans Celtes; in het Nederland Kelten of Galliërs.
Over de Kelten die hier woonden spreken we gemeenzaam van ‘Oude Belgen’.
Het was een verzameling van stammen die nauw samenwerkten maar toch een vrij grote onafhankelijkheid tegenover elkaar hadden. ‘Het Europa der volkeren’.
Hier woonden ze in de uitgestrekte moerassen van Vlaanderen en de dichte loofbossen van de Kempen en Ardennen. Het woord ‘Kelten’ betekent zoveel als verborgen volk.
De stammen dragen dappere of schitterende namen. Hier bij ons: Menapië de levendigen, Nervië de mannelijken, Aduatuci de vluggen, Condrusii de driftigen, Morini de kustbewoners (Zee betekent in het Keltisch more, in het Latijn mare, in het Frans mer. Het woord leeft nog voort in ons dialect moor: modder). Samen noemde men ze hier ‘Belgae’ de fieren, of zij die zich rap kwaad maken, die vlug ‘verbolgen’ zijn.

Het Keltisch varken.
Kelten waren boeren en net zoals wij nu, stonden ook de ‘Oude Belgen’ bekend als grote varkenskwekers. De varkenskweek in onze streek is dus eeuwenoud. Vooral de Menapiërs bezaten grote varkenskudden van honderden dieren. Ook toen al beschikte men over een kwalitatief hoogstaand varken: ‘Het Keltisch varken’. Het was groot, lang, smal, sterk behaard, had hoge dunne lange poten, een bolle rug en afhangende ezelsoren. Het was nog maar pas gedomesticeerd en eigenlijk nog half verwilderd. Het was een bos- en weidevarken bij uitstek.
Om al dat vlees te kunnen bewaren werd het gepekeld en gedroogd. Voor het pekelen was veel zout nodig en hoe de Menapiërs daar aan kwamen, hebben we in een vorige bijdrage uitgelegd.

De grote beschikbaarheid en vooral de lange bewaartijd van dat varkensvlees was de Romeinen niet ontgaan. Ze vonden het uitermate geschikt om hun legioensoldaten tijdens hun tochten van vlees te voorzien. Ze kochten het dan ook gretig op.
Rond 200 vóór Christus noteerde de Romeinse schrijver en staatsman Cato (leefde van 234 tot 149 vóór Christus) dat drie tot vierduizend hespen en zijstukken van varkens uit ‘Belgica’ in de kelders van Italië als voorraad bewaard werden. Wat meteen bewijst dat al eeuwen vóór Julius Caesar aan zijn verovering van Gallië begon er al een intensieve handel met die ‘Barbaren uit het Noorden’ bestond.
Niet alleen de legioensoldaat maar ook de Romeinse burger was in die tijd verzot op dit vlees. Geschiedschrijver Plinius de Oude (leefde van 23 tot 79 na Christus) schreef dat de hespen van het Menapisch varken als zoete broodjes op de markten van Rome verkocht werden. Voor hen waren het de beste hespen uit hun keizerrijk. Je zou bijna zeggen: ‘Ganda Ham’, avant la lettre, met zeezout en de tijd als enig ingrediënt.

De Kelten werden hier verdrongen door de Franken, maar hun varken bleef. Franken (de moedigen) waren Germanen (het woord komt ofwel van het Keltisch: schreeuwers, roepers; ofwel van het Latijn: kameraden, broeders) en ook zij waren varkensboeren. Net zoals de ‘Belgae’ bezaten ze kudden van honderden varkens.

Van 500 jaar vóór Christus tot midden de 18de eeuw werd het Keltisch varken hier gekweekt en het is niet verdwenen. Als ‘Iberisch varken’ leeft het voort in Spanje en het levert nog steeds de beste hesp ter wereld: pata negra. Zowel vroeger als nu werd en wordt die onvolprezen smaak verkregen door een unieke voeding.
Dat is voor een volgende keer.

Heb je als lezer een heemkundig item dat je verduidelijkt of uitgelegd wil zien? Stuur het naar De Orde van de Smoutpot Ledestraat 38, E-mail: ordevandesmoutpot@oosteeklo.be.

Bron: Oosteeklo Vandaag
Datum: 2008-09-04

Top

Deze website kwam tot stand door de medewerking van: btwebdesign - Drukkerij Stoop - Garage Marc Van de Voorde - H. Wauters-Ingels Bankagent, verzekeringsmakelaar, kredietmakelaar - KBC - MPH computers - Optiek Brigitte Roebben - Record Bank-kantoor Bogaert bvba - Roomijs en diepvriesproducten Jan Bekaert - Sanitair Armin De Craemer - Sanitair Hebbrecht-Laureyns bvba - Sanitairinstallateur De Meester-Vispoel - Tweewielers De Causmaecker - Uitvaartverzorging De Wyn-Funerarium De witte eik - VDsoft BVBA - Walter Van De Velde - Zucara Groep -